Estońska firma Fermi Energia wybrała mały modułowy reaktor BWRX-300 firmy GE Hitachi do budowy pierwszej w kraju elektrowni jądrowej. Reaktor zapewni Estonii i klientom zagranicznym źródło czystej energii elektrycznej o mocy 300 MWe. Aby jednak rozpocząć budowę, konieczna będzie poważna zmiana ustawodawstwa kraju w zakresie regulacji jądrowych, co powinno nastąpić jak najszybciej.
We wrześniu 2022 r. estońska Fermi Energia ogłosiła konkurs na projekty małych reaktorów modułowych, których głównymi zaletami są relatywnie szybka budowa, relatywnie niskie koszty i zwiększone bezpieczeństwo eksploatacji. Do konkursu zgłoszono projekty oddziałów GE Hitachi, NuScale i Rolls-Royce. Do grudnia zostały złożone oferty wraz z pełną dokumentacją techniczną potrzebną do oszacowania kosztów budowy. Według firmy kryteriami wyboru technologii były: dojrzałość technologiczna, utworzenie zakładu referencyjnego, konkurencyjność gospodarcza oraz udział firm estońskich w łańcuchu dostaw.
Pewnego dnia Fermi Energia poinformowała o dokonanym wyborze. Jako projekt roboczy wybrano reaktor BWRX-300 GE Hitachi. Decydujący wpływ na ten wybór miał fakt, że podobny zakład powstanie w Kanadzie. Mówiąc dokładniej, projekt BWRX-300 został zaakceptowany przez kanadyjskiego regulatora do uzyskania licencji i wkrótce mogą rozpocząć się przygotowania do budowy. Wszystko wskazuje na to, że będzie to pierwszy mały reaktor modułowy zbudowany na kontynencie północnoamerykańskim. Nie jest to jeszcze działająca platforma (jak wymagały tego warunki umowy), ale reszta deweloperów nawet tego nie ma. Reaktor NuScale przeszedł szereg kamieni milowych w uzyskaniu licencji, ale wniosek o budowę w USA zostanie złożony dopiero w pierwszym kwartale 2024 roku.
Kolejną ważną zaletą reaktora BWRX-300 jest to, że wykorzystuje on tradycyjne paliwo, podczas gdy reaktor NuScale będzie wymagał paliwa opartego na paliwie metalicznym wysokogatunkowym niskowzbogaconym uranem (HALEU) o zawartości izotopu uranu-235 na poziomie 20% ( w paliwie konwencjonalnym nie więcej niż 5%). Tylko Rosja ma wystarczającą ilość paliwa HALEU, a estońska firma prawdopodobnie uznała taką zależność za zbędną.
Reaktor BWRX-300
Wreszcie zasada działania reaktora BWRX-300 opiera się na schemacie reaktorów wrzącej wody, które od dawna są stosowane w dużych instalacjach, w których woda jest przetwarzana w rdzeniu na parę przegrzaną. Wszystko to zostało wielokrotnie przetestowane w praktyce i jest bardzo niezawodne, ale jednocześnie, ze względu na zmniejszenie skali, doprowadzi do wielokrotnego wzrostu odpadów promieniotwórczych. Być może jest to jedyna poważna wada MMP zbudowanych według klasycznych schematów.
Wybór reaktora BWRX-300 do realizacji w Estonii rozpoczyna procedurę opracowania szczegółowego projektu do budżetowania. Następnie powinni wkroczyć ustawodawcy, aby stworzyć podstawę prawną dla realizacji projektu. Następnie rozpoczną się poszukiwania i certyfikacja terenów pod budowę reaktora. Do czasu rozpoczęcia budowy w Estonii projekt BWRX-300 powinien być w pełni rozwinięty w Kanadzie, na co Estończycy liczą, bo na świecie nie ma ani jednego takiego reaktora, a czyjeś doświadczenie pozwoli uniknąć wielu błędów na miejscu . Docelowo BWRX-300 MMP ma zostać wprowadzony na rynek przez Fermi Energia do Bożego Narodzenia 2031 roku. Dla firmy GE Hitachi, która ma nadzieję przejąć europejski rynek jądrowy, będzie to sprawa honoru.
