Podczas stosunkowo krótkiego okresu działania na Czerwonej Planecie chiński łazik marsjański Zhurong zebrał wiele unikalnych danych na temat swojej warstwy podpowierzchniowej. Udało się to osiągnąć dzięki unikalnemu urządzeniu – radarowi penetrującemu grunt, który działał dokładniej i był bardziej czuły niż georadary orbitalne. Dzięki zebranym informacjom naukowcom po raz pierwszy udało się wykryć gigantyczne podpowierzchniowe struktury wielokątne, które wcześniej znajdowano tylko na powierzchni planety.
Radar penetrujący ziemię chińskiego łazika marsjańskiego mógł zaglądać na głębokość do 100 m. Jego rozdzielczość umożliwiała rejestrację struktury gleby w odstępach od kilkudziesięciu centymetrów do kilkudziesięciu metrów. Pozwoliło to łazikowi zidentyfikować struktury wielokątne w czterech lokalizacjach na miejscu lądowania w kraterze uderzeniowym Utopia Planitia na głębokości 35 m. Podobne formacje spotykano już na powierzchni Marsa, ale po raz pierwszy odkryto te zakopane.
Pozostaje pytanie, w jaki sposób takie struktury powstały. Istnieją cztery główne teorie na temat tego, jak to się stało, ale wszystkie dotyczą głównie cykli zamrażania i rozmrażania wody na starożytnym Marsie. Naukowcy pozostawiają niewielkie szanse, że wielokątne struktury powstały po erupcji starożytnego wulkanu i ochłodzeniu się lawy. W każdym razie głębokie zakopanie tych struktur oznacza, że od czasu ich powstania klimat Czerwonej Planety uległ katastrofalnym zmianom, co miało miejsce 3,7–2,9 miliarda lat temu.
„Możliwa obecność wody i lodu wymagana do procesu zamarzania i rozmrażania na złączach może być spowodowana kriogeniczną migracją wilgoci z podziemnej warstwy wodonośnej na Marsie, opadaniem śniegu z powietrza lub dyfuzją oparów powodujących osadzanie się lodu w pory skały” – wyjaśnia niedawny artykuł w czasopiśmie Nature. W zasadzie nie ma znaczenia, w jaki sposób te struktury powstały. Najcenniejszym potwierdzeniem w tym przypadku jest to, że późniejsze procesy geologiczne na Marsie były w stanie je głęboko zakopać, co mogło nastąpić tylko wtedy, gdy na Czerwonej Planecie znajdowała się w tym czasie wystarczająca ilość wody, czemu towarzyszyła erozja gleby.
Cztery scenariusze powstawania struktur wielokątnych, które następnie zeszły pod powierzchnię Marsa
Jeśli chodzi o sam chiński łazik marsjański, prawdopodobnie jest on zamarznięty lub zakurzony, albo jedno i drugie. Urządzenie nie obudziło się z hibernacji pod koniec zimy na Marsie. Wprowadzono go w stan uśpienia w maju 2022 roku. Ale mimo to pracował przez ziemski rok, chociaż został przeznaczony do pracy tylko przez trzy ziemskie miesiące. Zebrane przez niego dane są nadal przetwarzane i z pewnością doprowadzą do nowych odkryć.
