Astronomowie zidentyfikowali cztery typy układów planetarnych – nasz okazał się najrzadszy

Redaktor NetMaster
Redaktor NetMaster
2 min. czytania

Obecnie znamy około 5200 egzoplanet. Wszystkie są rozproszone po swoich układach, co umożliwia klasyfikację możliwych architektur układów planetarnych, a nawet przewidywanie konfiguracji powstających układów. Ale zabawne jest to, że konfiguracja planet w Układzie Słonecznym okazała się wyjątkowym i rzadkim zjawiskiem w obserwowanym przez nas wszechświecie.

W naszym Układzie Słonecznym wszystko wygląda pięknie i uporządkowanie: najpierw są światy bardziej zwarte, a potem duże i ten porządek nie jest naruszany. Astronomowie nazwali tę architekturę „uporządkowaną”. Tam, gdzie planety ułożyły się w odwrotnej kolejności: od dużych bliżej gwiazdy i dalej w kolejności malejącej, powstały „nieuporządkowane” układy planetarne. Jeśli wszystkie planety w systemie są takie same jak groszek z jednego strąka, system nazywano „podobnym”, a jeśli planety wszystkich rozmiarów są mieszane, to „mieszane”.

Po rozpoczęciu odkrywania egzoplanet okazało się, że osiem na dziesięć układów planetarnych w pobliżu najbliższych nam gwiazd (gdzie nasze instrumenty już coś widzą) ma „podobną” architekturę. Aby wyeliminować niedokładność instrumentów i obserwacji, astronomowie opracowali klasyfikację, która pozwala określić egzoplanety w tym samym układzie jako podobne lub nie. W rzeczywistości była to pierwsza praca, która w przyszłości umożliwi rozpoczęcie klasyfikowania układów, najpierw po architekturze układów planetarnych, a następnie, gdy zwiększy się dokładność obserwacji, umożliwi uwzględnienie promieni, gęstości, objętości rezerw wodnych, a więcej w klasyfikacji.

Ważnym aspektem obserwacji było odkrycie śladów połączenia między dyskami gazowo-pyłowymi na etapie narodzin planet i późniejszej konfiguracji układu planetarnego. Otwiera to drogę do przewidywania architektury systemów, ale dane te pozostają do przetestowania. Zatem „podobne” układy planetarne mogą powstać z dysków o stosunkowo małej masie z niewielką ilością ciężkich pierwiastków. Taki „uporządkowany” układ jak nasz i „nieuporządkowany” układ powstają z dysków o największej masie z dużą liczbą ciężkich pierwiastków w gwieździe.

Systemy mieszane wyłaniają się z dysków średniej wielkości, choć na ostateczną architekturę mają oczywiście wpływ dynamiczne interakcje między planetami, takie jak kolizje czy wyrzuty.

„Uporządkowana” konfiguracja charakterystyczna dla Układu Słonecznego okazała się jedną z najrzadszych spośród wszystkich wykonanych obserwacji.

Udostępnij ten artykuł
Dodaj komentarz